Khuyến học là một tác phẩm có tầm ảnh hưởng mạnh mẽ đến công chúng Nhật Bản, được viết bởi tác giả Fukuzawa Yukichi. Người dân Nhật Bản vào thời Minh Trị thuộc sách Khuyến học như thuộc vỡ lòng. Khi bạn đến bất kỳ nơi đâu như thư viện, xe buýt, trên tàu điện, bạn đều thấy người ta cầm Khuyến học. Có thể nói rằng đây là một cuốn sách gối đầu giường của mọi người dân Nhật trong thời kỳ Duy Tân. Để giải thích lý do tại sao cuốn sách này lại ảnh hưởng đến như vậy, các bạn hãy cùng mình xem bài review sách Khuyến học ngay tại đây nhé.

1. Nội dung sách Khuyến học

Khuyến học là một quyển sách khẳng định tầm quan trọng của việc học và nâng cao dân trí quốc gia. Xuyên suốt tác phẩm, tác giả đề cao sự phát triển của chí khí dân tộc. Khuyến khích quốc dân hợp tác với chính phủ để xây dựng đất nước, nhấn mạnh sự thống nhất các quốc dân với nhau. Với văn phong phê phán, Fukuzawa đả kích tâm lý thờ ơ với vận mệnh của đất nước. Ông lên án những phong tục lạc hậu, đánh trực diện vào những tư tưởng cũ như trọng nam khinh nữ. Bên cạnh đó, ông phê phán những thói quen kém văn minh của Nho giáo ngày xưa đã ăn sâu vào tâm trí người Nhật.

Bìa sách Khuyến học

Giá 45.500 ₫Khuyến học

Mỗi phần trong sách đều đưa ra những ví dụ thực tế để vạch ra những thực trạng tiêu cực. Đả kích vào những mâu thuẫn bất hợp lý của phong tục cũ. Nhằm đánh lùi tâm lý sợ hãi và tự ti của người Nhật sau nhiều năm bị phong kiến đô hộ. Từ đó, tác giả hướng người đọc khỏi lối mòn suy nghĩ, xóa đi lối tư duy tiêu cực mà hướng tới sự bình đẳng. Khuyến khích các cá nhân tự học để phát triển nền văn minh. Có một vài đoạn phân tích từng khía cạnh của cuộc sống. Chủ yếu nội dung là loại bỏ tận gốc thói suy nghĩ cũ, làm rõ sự quan trọng của tư duy logic, lý trí và khoa học.

Mình tình cờ biết đến Khuyến học khi đang bắt đầu trên con đường tự học. Như không hẹn mà gặp, Khuyến học giúp mình trả lời những câu hỏi mà bản thân mình đang nghi vấn bấy lâu nay. Đó là những câu hỏi giúp phát triển bản thân, hoàn thiện chính mình cũng như ý nghĩa của việc học tập. Chưa hết, Khuyến học còn trả lời những câu hỏi về chế độ xã hội, về mối quan hệ giữa chính phủ với quốc dân. Khuyến học đề cao vai trò của việc tự giáo dục, nhắc nhở cho mình biết rằng học hành là việc phải làm cả đời.

Sách chứa đựng nhiều tư tưởng mới và gây sửng sốt cho độc giả, không ngoại trừ các độc giả ở thế kỷ 21. Những tư tưởng sau đây của ông khiến mình thật sự tâm đắc.

“Trời không tạo ra người đứng trên người. Mọi người sinh ra đều bình đẳng về quyền lợi. Nếu có khác biệt là do học vấn.

Dân ngu tự chuốc lấy chính sách bạo tàn. Người dân tử tế nghiêm túc thì buộc chính phủ cũng phải tử tế nghiêm túc.

Có những người còn trẻ mà lại muốn lựa chọn những công việc an nhàn, tự cảm thấy thỏa mãn chẳng khác gì loài sâu kiến.” – trích Khuyến học.

Trời không tạo ra người đứng trên người. Mọi người sinh ra đều bình đẳng về quyền lợi. Nếu có khác biệt là do học vấn.

Khi đọc khuyến học, bạn có thể hình dung được sự kinh ngạc của công chúng với những tư tưởng mới mẻ này. Chúng như các nhát dao cắt đứt những suy nghĩ truyền thống, loại bỏ những tư tưởng lạc hậu của người Nhật. Những ý tưởng khai sáng làm thức tỉnh người đọc khỏi những tham vọng tầm thường, khiến họ tâm phục khẩu phục.

Xem thêm: Review sách “Giết con chim nhại”

2. Những ai nên đọc cuốn sách này?

Đây là một tác phẩm mà mọi người dân Việt Nam nên đọc. Đọc để hiểu được người dân Nhật Bản đã xây dựng đất nước như thế nào. Nhật Bản ngày xưa là một quốc gia lạc hậu, nhưng sau 30 năm công cuộc duy tân, họ đã vươn lên cường quốc năm châu. Đọc để biết được vì sao học là quá trình của cả một đời người. Đọc để biết hổ thẹn và phấn đấu để đất nước trở nên tốt đẹp hơn.

Nhưng đây không phải là một cuốn sách dễ đọc. Bởi vì cứ một vài trang sách, ta sẽ nhìn thấy hình ảnh minh họa cho những thói hư tật xấu. Và ở đâu đó, ta lại nhìn thấy hình ảnh của chính ta, cuốn sách này khiến ta cảm thấy xấu hổ với chính mình. Mặc dù Kuzukawa muốn đề cập đến hiện trạng xã hội ở Nhật Bản cách đây hơn 100 năm. Nhưng tôi lại lầm tưởng rằng ông đang ám chỉ xã hội Việt Nam lúc bấy giờ.

Đọc để hiểu được người dân Nhật Bản đã xây dựng đất nước như thế nào.

Xem thêm: Review sách “Điệu vũ bên lề”

3. Một vài đoạn trích đắt giá trong Khuyến học

“Đa phần các trí thức đều thiếu con mắt nhận biết thời cuộc. Họ yêu quý và lo giữ chỗ cho bản thân hơn là lo lắng, ưu tư cho đất nước. Đối với họ, gió chiều nào che chiều ấy. Đa số các trí thức kiểu này luôn rình rập tìm kiếm lợi ích trước mắt, săn đón cơ hội leo vào hàng quan chức, sa vào các sự vụ quản lý vặt vãnh tiêu phí thời gian bằng những việc vô bổ, xa rời công việc nghiên cứu, học thuật. Tôi buộc phải nói rằng những người trí thức như vậy là nỗi bất hạnh cho công cuộc văn minh đất nước.”

“Nếu như có kẻ gây phương hại đến nguyên tắc độc lập, tự do thì dù có biến cả thế giới thành kẻ thù chúng ta cũng quyết không sợ, huống hồ chúng ta lại phải sợ một số quan chức chính phủ lộng quyền?”

“Việc chúng ta đang phải trả những khoản tiền lớn để thuê người nước ngoài, nhập khẩu hàng hóa cũng bởi trình độ học thuật của nước ta quá lạc hậu so với các quốc gia Tây phương. Mọi thứ của cải, mọi nguồn ngoại tệ nước Nhật Bản tích góp được, lại cứ phải đem dâng cho nước ngoài hết… Chúng ta phải thấy xót xa, phải thấy đó là sự nhục nhã…”

“Cả ngàn năm qua, chính phủ nắm trong tay mọi quyền hành trên khắp đất nước… Nhân dân chỉ còn biết nhắm mắt tuân theo các chỉ thị của chính phủ. Đất nước ta giống như tài sản riêng của chính phủ, còn nhân dân chẳng khác nào như những người ĂN NHỜ Ở ĐẬU vậy… Và thế thì quốc gia cũng chỉ như cái NHÀ TRỌ, để người dân TẠM DỪNG CHÂN trong cuộc đời họ mà thôi…”

“Biết đúng vị trí, chỗ đứng của mình là rất quan trọng. Kể từ khi sinh ra, con người không phải chịu sự can thiệp của bất cứ một ai. Nam cũng như nữ đều có quyền tự do sinh sống. Đúng là con người có quyền tự do, nhưng lúc nào cũng khăng khăng đòi phải được làm theo ý muốn của riêng mình mà không biết rõ vị trí của mình thì sẽ trở nên chỉ biết có mình, cho riêng mình. Như thế là tự mình làm hỏng mình. “

“Tôi chắc rằng không ai đáng thương hại hơn là những người vô tri thức, những người không hiểu lẽ phải, và cũng không ai khó giao tiếp hơn những người ấy. Vì không có tri thức, không có năng lực tự thức tỉnh nên họ căm ghét oán giận những người giàu có chính đáng, đôi khi họ tập hợp thành bầu đoàn đi đánh cướp. “

“Dưới thời chính quyền phong kiến Mạc phủ, người dân chúng ta luôn phải khiếp sợ, né tránh, cúi rạp mình trước các Tướng quân. Ngay cả lũ ngựa của các Tướng quân cũng làm chúng ta hoảng sợ không dám đi chung đường với chúng; bầy chim cắt dùng nhử mồi khi các Tướng quân đi săn bắn, cũng làm chúng ta khiếp đảm, phải cúi lạy, phải phủ phục cho đến khi lũ chim bay khuất mới dám ngẩng đầu đứng lên đi tiếp. Người ta đã buộc chúng ta phải quen, phải sợ những thứ được coi là “luật lệ”, “tập quán” hà khắc ấy. Giờ đây nghĩ lại ai ai cũng cảm thấy kinh tởm. “

4. Review sách Khuyến học của độc giả yêu sách

Bạn Rose Nguyễn cho rằng đây là tác phẩm mọi người dân Việt Nam đều nên đọc ” Đây là quyển sách mà mọi người Việt Nam đều nên đọc. Đọc để biết họ đã xây dựng đất nước Nhật Bản như thế nào. Đọc để biết sự học nên là một quá trình của cả đời người. Đọc để biết hổ thẹn và phấn đấu xây dựng đất nước ngang bằng láng giềng và sánh vai với phương Tây. Cuốn sách này không hề là một cuốn sách dễ đọc. Bởi vì cứ sau một vài trang sách, ta lại thấy trong những hình ảnh minh họa cho thói hư tật xấu của quốc dân ẩn hiện bóng dáng của chính ta. Bởi vì cuốn sách khiến ta thấy xấu hổ với chính mình.

Không hẹn mà gặp, Khuyến học trả lời cho những câu hỏi mà tôi thấy mình và những người bạn quanh tôi vẫn nghi vấn bấy lâu nay. Đó là những câu hỏi trong quá trình vươn lên, như ý nghĩa của thực học, nên theo đuổi danh tiếng hay không, về chế độ xã hội và cách mạng nhân dân, về năng lực hành động…

Tác giả sử dụng lời lẽ đơn giản, dễ hiểu, nhiều hình ảnh bay bổng, gợi nhiều liên tưởng. Cách viết như đang trò chuyện thân tình với độc giả, thể hiện một tính cách khiêm tốn và uyên bác. Quả thật, nước Nhật trở thành cường quốc như ngày hôm nay, được cả phương Tây cúi đầu khâm phục, nhờ có những người như Fukuzawa. “

Review của bạn Rose Nguyễn
Review của bạn Rose Nguyễn

Bạn khánh Trình bình luận ” Đọc Khuyến học xong là nghĩ ngay đến Tôi Tự Học của Nguyễn Duy Cần, 2 tác phẩm khá giống nhau về nội dung nhưng khi đề cập đến mục đích của sự học thì hoàn toàn khác. Một người thì có quan điểm cho rằng sự học là một việc mang tính nghệ thuật, và học là để đem lại hạnh phúc cho con người bởi học là để cảm nhận được cái đẹp cái hay của cuộc sống. Người kia cho rằng sự học phải là thực học và phải áp dụng được vào cuộc sống, học không chỉ cho mình mà phải giúp ích được cho người khác.

So sánh về quan điểm thì mình chấm Khuyến học cao hơn Tôi tự học một bậc, goodreads không có thang 6 sao nên thôi đành giảm 1 sao của Tôi Tự Học xuống vậy. Nhưng nói vậy không phải chê Tôi Tự Học, quan điểm của Nguyễn Duy Cần có những cái hay riêng tuy có một số điểm trong tư tưởng của ông có phần bảo thủ.  “

Review của bạn Khánh Trình
Review của bạn Khánh Trình

Bạn Lê Quỳnh Hương đánh giá tác phẩm 5 sao bình luận “

Trời mấy bạn thấy một đứa anti-self-help như mình mà đọc hai cuốn self-help chỉ trong một tuần đầu năm mới này có thấy ghê gớm không. Nói chứ, cứ đến lúc đi làm là bạn sẽ thấy, bạn cua hơi bị gắt luôn.

Mình không bàn đúng sai gì về các quan điểm được nêu ra trong tác phẩm này, vì không có gì đúng mãi và sai mãi suốt chiều dài lịch sử (tác giả cũng công nhận điều này với các thuyết của Khổng Tử, luận ngữ hai trăm năm về trước không thể áp dụng một cách máy móc cho hiện tại được), nhưng ngắn gọn thôi, cuốn sách này đọc là để hiểu Nhật Bản mạnh như thế nào và làm sao mà họ mạnh được đến như thế. Đó là một quá trình tư duy rất khắt khe, rất độc lập tự cường, rất văn minh, thiết nghĩ đó chính là điểm tạo nên sự khác biệt của người Nhật so với những gã khổng lồ kinh tế khác của thế giới.

Thật thì có đôi chỗ người Việt mình đọc chắc chắn không thích đâu (nhất là những gì thuộc về chính trị), mà không thích thì chắc chắn sẽ bảo là ý này sai ý kia ngu ngốc, chỉ áp dụng được ở Nhật, mình biết tại vì mình cũng chẳng thích thú lắm ở đôi ba điểm, mình vốn dĩ gắn bó với Nhật Bản nhưng cái mình thích ở Nhật không nhiều tí nào luôn, thật sự. Nhưng không có gì là sai cả đâu. Người Nhật thời bấy giờ dám thẳng thắn nhận xét dân nước họ còn “vô học”, ngu dân, còn nông cạn thiển cận tụt hậu so với các quốc gia khác, rồi mạnh dạn sai chỗ nào phải uốn nắn mà sửa nhau chỗ đó. Bạn đọc thì sẽ thấy thôi, dù có thể không chủ ý thừa nhận, nước Việt ta ở đâu nếu so về mặt dân trí với họ.

Mình thì vẫn thấy dân mình giàu tiềm năng lắm, nhưng mà thôi chẳng nói đâu xa cho dại khờ, nói cho vui là thời trước chỉ nhìn mình thôi là thấy vận mệnh đất nước ra sao rồi, không có khá lên được. Nói đi nói lại đây vẫn là một quyển self-help, nhìn từ góc độ người Nhật, hãy khách quan và có chọn lọc một chút, cái gì hay thì học hỏi, không đồng tình thì thôi, quan trọng luôn là bản thân muốn nạp vô cái gì, loại trừ cái gì. Learn hay Unlearn đều quan trọng nha nha!

Mình cũng không đến nỗi thích tác phẩm này đâu, nhưng xét về góc độ giá trị của tác phẩm thì không thể cảm tính được “

5. Mua sách giá tốt nhất ở đâu?

Với một tác phẩm giúp bạn nâng cao trình độ bản thân như thế này, thì còn chờ gì nữa mà không đặt mua sách Khuyến học ngay tại đây đi nào.

Content Protection by DMCA.com